Bobong Pinoy ni Bob Ong
Ako’y isang aminadong kuripot na tao.
Hindi dahil sa takot akong mawalan ng pera, pero dahil mas madalas na wala talaga akong pera, period. Hahaha. Piling-pili ang mga bagay na binibili at pinagkakagastusan ko. Hindi ako bumibili ng mahal na kape (pag lampas sa singkwenta pesos, di ko yan bibilhin). Minsan lang pag kasama ang mga kaibigang matagal ko nang hindi nakikita at iniisip ko na na ang inilabas kong pera eh isang friendship investment. :-)
Wala rin akong bisyo. 2 taon na akong hindi nagyo-yosi (fine, may paisa-isang stick na singit from time to time!) Mahilig akong uminom pero hindi ko naman ito pastime. Umiinom lang ako pag meron akong kasama na gusto kong katambay at alam kong enjoy akong kausap. Na-realize kong hindi ako adik sa alak nung isang beses na may isang bote ng beer sa ref at sinubukan kong uminom mag-isa. Di gaya ng ilan, gusto ko ang lasa ng beer. Pero sa pagkakataong iyon, parang masyado syang mapait at hindi masarap. Isang bote lang hindi ko pa maubos! Sa isip-isip ko, malungkot pala uminom mag-isa. Kaya ilang lagok pa lang, flinush ko lang din ang natitirang laman ng bote sa inodoro. Hindi na muling naulit ang attempt ng pag-inom magisa.
Bukod sa pag-inom kasama ang mga kaibigan, ang panonood ng sine ang isa pa sa mga bagay na pinagga-gamitan ko ng aking extrang pera. Ang iba kong mga hilig, gaya ng pagba-basa, ay hindi ko naman pinagkakagastusan ng madalas. Hindi ako mahilig sa magazines, pwera na lang sa Newsbreak (I used to subscribe to Newsbreak). Mas lalong hindi ako bumibili ng fashion magazines. Nababasa ko lang ang pailan-ilan pag nagpapalipas ako ng oras sa bookstores o pag nagpapa-pedicure ako–eh mas masarap naman kasi magbasa na lang ng kahit ano kesa panoorin ang pag-kutkot ng manikurista sa mga kuko ko sa paa. Hahaha!
Mahilig akong magbasa ng libro, pero bihirang-bihira akong bumili. Nanghihiram lang ako. Paminsan lang ako bumili pag may sale (tulad nung nakaraang buwan, nag-20% off sa presyo at nagkataong may extrang kita ako galing sa raket. Yehey!). Di kaya naman tinatapos ko ang mga librong gustong-gusto ko doon mismo sa bookstore. In fact, natapos ko basahin ang Like Water for Chocolate ni Laura Esquivel at Tuesdays with Morrie ni Mitch Albom sa Powerbooks. Hahaha! Ang mamahal kasi ng mga libro kaya matindi-tinding isipan muna ang ginagawa ko bago ako mag-desisyong bumili.
Nung nakaraang linggo, nagliliwaliw ako sa Podium at napadaan sa Best Sellers shop ng National Bookstore. Sa aking pag-iikot eh napunta ako sa Philippine Literature section. Doon ko nakita ang ilang librong likha ni Bob Ong. Iisa pa lang ang libro nya na nabasa ko, yung pinakaunang gawa nya, ang ABNKKBSNPLAKO. Sa National, binasa ko ang ilang pahina ng mga bago nyang aklat, ang Bakit Baliktad Magbasa ng Libro ang Pilipino and Stainless Longganisa. At ayun, mukha akong gago na nagtatatawa mag-isa. Bukod sa Bob Ong books na hawak ko non, ang komiks na Zsa-Zsa Zaturnnah ni Carlo Vergara pa lang ang naaalala kong nagpa-halakhak sa akin ng todo-todo (halakhak as in parang-baliw-sa-lakas) sa loob mismo ng bookstore.
On to Step 2 sa aking decision-making process. Tiningnan ko ang presyo. Ang Bakit Baliktad Magbasa… ay 150.00 lang, at ang Stainless Longga… ay 200.00 lang. Tingin ulit. Again, again, again. Aba! Totoo nga at di ako namamalik-mata! Manghang-mangha ako na meron pa rin palang magagandang babasahin na ganoon kamura. Agad-agad akong pumunta sa cashier at binayaran ang mga Bob Ong finds.
Sulit! Funny, easy read, hindi nakaka-nosebleed, at napaka-witty ng paraan ng pagsusulat nya. Para lang tayong nagke-kwentuhan sa Sarah’s don sa may Krus na Ligas. Gusto ko ang ganong style. Ayoko ng nagmamaka-profound na hindi mo maintindihan kung ano ang nais sabihin ng nagsulat. Ayoko ng napapaisip ako sa sarili ko na, “Bobo lang ba ako o talagang panget lang sya magsulat?” Meron akong paniniwala na sa babasahin man o sa pelikula, pag hindi tumalab sa akin ang gustong sabihin ng gumawa, hindi iyon dahil sa bobo ako kung hindi either meron akong ilang parteng nakatulugan o sadyang hindi lang effective sa akin ang material (baka di lang ako maka-relate). If a line stirs any sort of emotion or further thinking in me, then that’s the only time I can conclude that the article, book, or movie is effective for me.
Ito ang dahilan kung bakit nagustuhan ko ang mga libro ni Bob Ong, bukod sa mga inilista nyang kalokohang sagot sa Go Bingo (Tanong: Saan nakatira ang mga Hindu? Sagot: HINDUNESIA! Nyaahaha) Hindi lang din ang mga patawa nya tungkol sa kalagayan ng bansa ang kinatuwaan ko. His works stirred emotions in me. Ang mga katotohanang ipinoint-out nya ay mas nakakalungkot kesa nakakatawa. Nakakapan-lumo kasi nga totoo. At ito ay mga realidad na nakikita natin sa ating paligid sa araw-araw.
Dahil apektado ako sa mga argumento ni Bob Ong, this led to deeper thinking about my being a Filipino. Napamuni-muni talaga ako. Hala, ilang entries na akong yakyak ng yakyak tungkol sa Filipino pride, pero anong klaseng Pilipino nga ba ako?
Kung gagamitin ang mas maliit na lente para suriin kung anong klaseng Pinay ako, sa dami-daming oras na inubos ko sa mga bookstores, wala ako halos maalalang panahon na talagang sinadya ko ang Phil. Lit section. Sa ‘di ko malamang kadahilanan, kahit kailan ay hindi naging option sa akin ang mga librong isinulat ng mga Pinoy na authors for leisure reading. Kung tatanungin mo ako ngayon (nakakahiya mang aminin), wala akong kilalang contemporary na Pilipinong manunulat ng libro bukod kay Lualhati Bautista at Bob Ong.
Eh bakit nga ba?
May magandang isinulat si Dean Alfar, isang Palanca Awardee many times over, doon sa blog nya tungkol sa usaping ito.
If people can spend money on new foreign books, why can’t they spend money on new local publications? Why is there the argument that local books should be cheaper? The usual answer is that Filipinos will only buy cheaper books, that it is a matter of economics, of budgets, of affordability – but it does not change the fact that Filipinos still buy the expensive new foreign books. On the whole, new foreign books are more expensive than books published here (and they also have better paper stock). So why doesn’t this market buy more Filipino books, even if they’re cheaper?
Is it because the imported books have “name” authors (but the shelves are also filled with lots of unknowns or first time authors or crappy authors)?
Is it because we are conditioned to treat imported books as somehow special and worth spending more on (and conversely, our local books, being local, must be cheaper and worth less)?
Is it because these books – pop, fiction, mystery, chick lit, spec fic, children/young adult - are better written (but really, a lot of them are not, and it creates the impression that Philipine literature, in general, is poorly written in comparison, which brings us to fore the tried and true "colonial mentality" thing)?
If the argument is that “The Filipino cannot afford expensive books”, why are the bookstores in business (and note that majority of their sales is in foreign books)?
We are talking about a specific market here, being (for the sake of discussion) “Filipinos who buy books at Fully Booked and Powerbooks”. I make this distinction so that the social realists out there will not assault me with the grainy pictures of emaciated little children, tilling the fields in the provinces, dreaming about their next meal, a better tomorrow, and considering following their brothers into the mountains to fight against a government to whom they are invisible – that, obviously, is a separate market, for a separate discussion.
We’re talking about people who willing and able to spend money on books, confident that their next meal is not in question - and in particular, just to narrow down the discussion, to those who buy new books at Fully Booked and Powerbooks.
At ito ang pinaka, pinaka-panalong banat sa lahat (pakshet, idol ko talaga ang writer na ito!)
So if it is a market forces argument, we cannot discount the fact that all the imported books – fiction or graphic novels – continue to consistently move and sell at their prices. Who is buying these books? Filipinos, of course. So the question is why don’t they buy more Filipino stuff, if they can apparently afford the new imported stuff? Is because we think work by Filipinos is inferior and thus not worth spending money on?
It could be preference, yes, but part of developing the scene is learning about differences and supporting our own.
Sabi ni Bob Ong sa Bakit Baliktad Magbasa…, isa yatang malaking problema sa bansang ito ay ang dami-daming supply ng talento, pero walang demand.
Ouch. Ang sakit naman non. Bakit nga ba wala tayong bilib sa sarili nating gawa? Bakit mas mabili pa ang mga librong sulat ng mga taga-ibang bansa kahit mas mahal ang mga ito? We rave about having read books written by German, Argentinian, Spanish, Portuguese, American, Chinese, Japanese at kung sino-sino pang author na hindi galing ‘Pinas—pero, pucha, ilang librong gawang Pinoy na ba ang nabasa at ipinag-malaki natin? Kahit ako, habang isinusulat ko ito, ay kinikilabutan sa hiya sa balat ko, dahil kung tatanungin mo ako, wala rin akong maisasagot. Kailan kaya mangyayari na sasabihin natin, “Tangina, tsong! Basahin mo ‘tong librong gawa ng isang Filipino writer! Astig, pare, galing!”
Sa mga blogs pa lang, kitang-kita ko na napakadaming Pilipino ang magaling magsulat at kadalasan ay may mga iba’t-ibang interesanteng paksang tinatalakay sa bawat artikulo. May ilang Pinoy bloggers akong sino-stalk (binabasa ko ang blog nila kahit hindi nila alam at di rin nila ako kilala. Hihihi) dahil bilib na bilib ako sa paraan nila ng pagsusulat at hinahangad kong maging ganoon kagaling.
Hindi lang mga kolumnista sa dyaryo na kaliwa’t-kanang reklamo sa gobyerno lang ang alam sabihin ang magaling magsulat sa Pilipinas. Ang dami-dami pang iba. At ang mga libro nila, kahit bagsak presyo, ay ilang taon nang inaalikabok sa shelves ng mga bookstores.
Sa susunod na panahong pumunta ka sa bookstore, bakit hindi mo subukang bumili ng mga librong Pinoy? Tutal mura naman ang mga yun. 3 Pinoy books ang katumbas ng bawat isang nobela ng paborito mong foreign author.
